Boeken

Het Heideveld. Boerenrepubliek aan de Reune

De boeren van Steenwijkerwold waren er niet van gediend toen Johannes van den Bosch, oprichter van de Maatschappij van Weldadigheid, hun uitgestrekte heideveld even ten noorden van Steenwijk dreigde te annexeren voor de aanleg van de kolonie Willemsoord. Om hun gemeenschappelijke eigendom te beschermen richtten ze in 1819 de vereniging Het Heideveld en de daartoe behorende fondsen en eigendommen in de buurtschap Steenwijkerwold op, kortweg Het Heideveld.

Gedurende de negentiende- en twintigste eeuw voerden de boeren als bestuurders van Het Heideveld een grootschalige ontginningsoperatie uit, waarbij ze werk verschaften en grond verhuurden aan ‘armlastige gezinnen’ uit de omgeving. Generaties lang hebben mensen gespit, geploegd, gezaaid en geploeterd om de kale heide te veranderen in vruchtbare grond. Met deze werkwijze ontlastte Het Heideveld de gemeentelijke armenkas en probeerde de vereniging de armoede in het gebied te bestrijden, die mede werd veroorzaakt door de toestroom van paupers uit het hele land naar de kolonie Willemsoord. Ook onderhield en verhardde Het Heideveld een heel aantal wegen in de omgeving.

Het bestuurslidmaatschap van Het Heideveld ging vaak over van vader op zoon en bleef zo geruime tijd in handen van dezelfde boerenfamilies. Tot halverwege de twintigste eeuw was een bestuursfunctie voor deze boerenadel een belangrijk statussymbool. De huidige generatie bestuurders zet zich vooral in vanuit een verantwoordelijkheidsgevoel voor een unieke erfenis. De vereniging heeft zijn agrarische oorsprong nooit verlaten en wordt nog steeds grotendeels bestuurd door boeren uit de buurt.

Het Heideveld heeft anno 2019 ruim 360 hectare grond in zijn bezit rondom de buurtschappen Basse, Marijenkampen, De Pol en Baars. Ongeveer 55 hectare hiervan bestaat uit bos dat is opengesteld voor bezoekers. De overige gronden worden voor een gunstige prijs verpacht aan boeren en andere belangstellenden. Dit jubileumboek vertelt het verhaal van deze bijzondere vereniging waarin de boeren van Steenwijkerwold het heft in eigen handen namen en al tweehonderd jaar lang met trots hun gemeenschappelijke grondgebied langs de Reune beheren.

Uitgever: Vereniging Het Heideveld | 136 pag. (verschijnt op 16 februari 2019)

______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Vooruitboeren. Overijssel 1950-2000

cover-vooruitboerenHet paard maakte plaats voor de trekker, de melkbus voor de koeltank en het agrarisch familiebedrijf voor grootschalige ondernemingen. De oudere generatie boeren heeft het leven en werken op de boerderij revolutionair zien veranderen. In een periode van enkele decennia kreeg het platteland een volledig ander aanzien. Rondom historische boerderijen schoten nieuwe bedrijfsgebouwen als paddenstoelen uit de grond. Snijmaïs en gras verdrongen het graan en de akkertjes met aardappels of suikerbieten.

Historici Ewout van der Horst en Martin van der Linde van de IJsselacademie spraken zestig boeren en boerinnen en andere vertegenwoordigers uit de agrarische sector in Overijssel. Albert Bartelds ging mee de boer op om de betrokken te fotograferen en te filmen. Wat bepaalde de ontwikkeling van de boerenbedrijven? Waarom bouwde de één een ligboxenstal en de ander niet? En hoe hebben ze alle veranderingen ervaren? Met een mengeling van weemoed en trots vertellen de mensen over zaken als grond, opleiding, fokkerij, coöperaties en veemarkten. Over hoe ze met hard werken beetje bij beetje konden vooruitboeren.

Uitgever: WBOOKS | ISBN: 978 94 625 8167 8 | 216 pag.

______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

‘Wij bouwen voor de toekomst!’ Vijftig jaar Johanneskerk Sint Jansklooster, 1965-2015

Wij bouwen voor de toekomst! Vijftig jaar Johanneskerk Sint Jansklooster, 1965-2015Bijna zeventig jaar lang begaven de leden van de Gereformeerde Kerk van Sint Jansklooster zich iedere zondag naar hun kerk aan de Kloosterweg, die letterlijk een centrale plaats had in het dorp. In de jaren vijftig van de 20ste eeuw gingen er vanwege ruimtegebrek en een gebrekkige staat van onderhoud stemmen op om een nieuwe plaats van samenkomst te bouwen. Uiteindelijk verrees aan de rand van Sint Jansklooster, naast de pastorie, een voor die tijd uiterst modern kerkgebouw dat we nu nog steeds kennen als de Johanneskerk. Toenmalig dominee Ten Brink zag de kerkbouw als een opdracht ten dienste van toekomstige generaties: ‘Wij bouwen immers niet allereerst voor onszelf en voor het heden, maar voor de toekomst!’ Vijftig jaar geleden, op 7 april 1965, werd de nieuwe Johanneskerk feestelijk in gebruik genomen.

Naar aanleiding van dit jubileum schreven dominee Peter Vis, Johan ten Hove en Martin van der Linde een boek met daarin tien portretten van gemeenteleden van jong naar oud, een schets van het gemeenteleven in de afgelopen vijftig jaar en een weergave van hoe de kerkbouw indertijd is verlopen. De verhalen zijn rijk geïllustreerd met afbeeldingen afkomstig van gemeenteleden en uit het archief van de kerk. Het boek ‘Wij bouwen voor de toekomst!’ Vijftig jaar Johanneskerk Sint Jansklooster, 1965-2015 kost tien euro en is te bestellen via scriba@gereformeerdejohanneskerk.nl of 06-22107871.

______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Artikelen